RPO interweniuje w sprawie transseksualistów

Trzeba uchwalić akt prawny, który całościowo uregulowałby sytuację osób transseksualnych - uważa Rzecznik Praw Obywatelskich. 

W liście do Ministra Sprawiedliwości RPO wskazała na problemy związane z prawną drogą płci metrykalnej. Obecnie płeć można zmienić tylko w drodze powództwa na podstawie art. 189 kpc. W tym postępowaniu osoba żądająca ustalenia musi pozywać swoich rodziców, a gdy ci nie żyją, ustanowionych w ich miejsce kuratorów.  Proces z udziałem najbliższych powoduje ogromne spustoszenia emocjonalne u stron - podkreśliła w piśmie Rzecznik. 

Jej zdaniem więc konieczne jest uchwalenie aktu prawnego, który w sposób całościowy regulowałby sytuację transseksualistów. W opinii RPO najlepsze byłoby tu przyjęcie rozwiązania wzorowanego na prawie brytyjskim - zmiana płci metrykalnej odbywałaby się na podstawie oświadczenia transseksualisty popartego dwiema opiniami lekarzy. W akcie należałoby także uregulować skutki w sferze rodzinnoprawnej osoby transseksualnej, kwestię wymiany dokumentów, możliwość refundacji kosztów przebytych zabiegów. Pożądane byłoby również wprowadzenie kontratypu uchylającego bezprawność dokonywanych zabiegów chirurgicznych. 

Do czasu wydania nowej regulacji  należy, zdaniem RPO, wprowadzić do naszego prawa przepisy wyraźnie regulujące kwestię zmiany płci. Najlepszym rozwiązaniem byłoby w tej sytuacji skorzystanie z instytucji sprostowania aktu urodzenia - rozstrzygnięcie zapada wówczas w trybie postępowania nieprocesowego. Podobne rozwiązanie funkcjonuje w Hiszpanii. 

Rzecznik zwróciła się do szefa resortu sprawiedliwości z prośbą o podjęcie inicjatywy ustawodawczej mającej na celu wprowadzenie przepisów regulujących problematykę zmiany płci (RPO-660929-I/10/MO).