Od przyszłego roku wyższy VAT

Na trzy lata - od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. - wszystkie stawki podatku VAT zostaną podwyższone o 1 punkt procentowy. Wzrost nie obejmie podstawowych produktów żywnościowych. Zmianę przewiduje projekt nowelizacji ustawy o VAT przygotowany w Ministerstwie Finansów. Uzasadnieniem dla wprowadzenia wyższego VAT- u jest obecny stan finansów publicznych i stwierdzony deficyt strukturalny.

Z przepisów Unii Europejskiej wynika, iż Z uwagi na wygaśnięcie derogacji zapisanej w Traktacie Akcesyjnym z 2004 r. (przedłużonej w grudniu 2007 r. na dalsze trzy lata, tj. do 31 grudnia 2010 r.), od stycznia 2011 r. stawki podatku VAT na nieprzetworzoną żywność oraz książki i czasopisma specjalistyczne muszą wynosić co najmniej 5%. Aby jednak przeciwdziałać wzrostowi przeciętnej stawki na żywność, planowane jest obniżenie z 7% do 5% stawki na podstawowe produkty żywnościowe, takie jak: chleb, nabiał, przetwory mięsne, produkty zbożowe (mąka, kasza, makaron) oraz soki. Preferencyjna stawka dotyczyć będzie również książek dostarczanych na wszystkich nośnikach fizycznych (w tym tzw. audioksiążek), czasopism specjalistycznych oraz nut.

W związku z powyższym planuje się także podniesienie stawki zryczałtowanego zwrotu podatku dla rolników ryczałtowych i urealnienie stawki ryczałtu dla podatników świadczących usługi taksówek osobowych, którzy wybrali opodatkowanie tych usług w formie ryczałtu. Podniesienie stawek VAT skutkuje również koniecznością wprowadzenia regulacji dostosowawczych w zakresie zwrotu osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.

Definicje

Zgodnie z projektem, przez czasopisma specjalistyczne rozumie się drukowane wydawnictwa periodyczne oznaczone symbolem ISSN, objęte kodem PKWiU 58.14.1 i CN 4902, o tematyce szeroko pojętych zagadnień odnoszących się do działalności kulturalnej lub twórczej, edukacyjnej, naukowej lub popularnonaukowej, społecznej, zawodowej i metodycznej, regionalnej lub lokalnej, a także przeznaczone dla osób niewidomych i niedowidzących, publikowane nie częściej niż raz w tygodniu w postaci odrębnych zeszytów (numerów) objętych wspólnym tytułem, których zakończenia nie przewiduje się, ukazujące się na ogół w regularnych odstępach czasu w nakładzie nie wyższym niż 15.000 egzemplarzy. Konieczność wprowadzenia tej nowej definicji, wraz z kilkoma ustanowionymi do niej wyjątkami, związane jest z objęciem tego rodzaju czasopism obniżoną stawką podatku w wysokości 5%.
Nowe przepisy dostosowują też definicję odpłatnego świadczenia usług do uregulowań tego zagadnienia zawartych w art. 26 dyrektywy 2006/112/WE.

Nadążyć za zmianami w prawie

Projektowana nowelizacja dostosowuje przepisy ustawy o VAT do zmian w Prawie celnym. Chodzi o wykreślenie obecnie obowiązującego warunku, aby potwierdzenie wywozu towarów z terytorium Wspólnoty, dla których rozpoczęto procedurę wywozu na terytorium kraju, było dokonywane przez urząd celny zlokalizowany na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Zmiana ta dokonywana jest również w celu zachowania terminologii celnej i doprecyzowuje, iż chodzi o dokument potwierdzający objęcie towarów procedurą wywozu.

Przekazania towarów

Przewidziano nadanie nowego brzmienia ust. 2 w art. 7 ustawy o VAT, zgodnie z którym wszelkie przekazania przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa bez wynagrodzenia (niezależnie czy są one realizowane na cele związane, czy niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem podatnika), podlegają opodatkowaniu, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty.
ułatwienie rozliczeń podatku związanego z importem towarów przesyłanych następnie za granicę,

Przedstawiciel podatkowy

W projekcie określono warunki, jakie musi spełniać podmiot, aby zostać przedstawicielem podatkowym. Są to: zarejestrowanie jako podatnik VAT czynny; nieposiadanie przez ostatnie 24 miesiące zaległości we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa, przekraczających odrębnie w każdym podatku, odpowiednio 3% kwoty należnych zobowiązań podatkowych w poszczególnych podatkach; wymóg, aby przez ostatnie 24 miesiące - osoba fizyczna będąca podatnikiem, a w przypadku podmiotów niebędących osobami fizycznymi - osoba będąca wspólnikiem (w przypadku spółek osobowych), członkiem władz zarządzających, głównym księgowym nie podlegała odpowiedzialności na podstawie kodeksu karnego skarbowego za popełnienie przestępstwa skarbowego; uprawnienie do zawodowego wykonywania doradztwa podatkowego zgodnie z przepisami o doradztwie podatkowym lub do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z przepisami o rachunkowości. Warunki te mają zapewnić rzetelność wykonywania obowiązków przedstawiciela podatkowego. Obecnie kwestie te uregulowane są przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie przedstawiciela podatkowego.
Zmiany w tym zakresie mają ponadto umożliwić agencji celnej pełnienie funkcji przedstawiciela podatkowego również w sytuacji, gdy nie będzie ona uprawniona do zawodowego wykonywania doradztwa podatkowego, zgodnie z przepisami o doradztwie podatkowym lub do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z przepisami o rachunkowości. Zwolnienie agencji celnej z posiadania takich uprawnień będzie miało zastosowanie w przypadku, gdy podatnik ustanawiający agencję celną przedstawicielem podatkowym będzie dokonywać na terytorium kraju wyłącznie importu towarów, a miejscem przeznaczenia tych towarów jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju i wywóz z terytorium kraju dokonywany jest przez importera tych towarów w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Most częścią terytorium państwa

Projekt wprowadza nowe brzmienie pojęcia terytorium państwa członkowskiego oraz dodaje załącznik nr 10, stanowiący wykaz mostów granicznych, które na potrzeby stosowania ustawy uznaje się za część terytorium Republiki Federalnej Niemiec oraz za część Rzeczypospolitej Polskiej. Zmiana ta ma związek z implementacją decyzji Rady (2008/84/WE) z dnia 22 stycznia 2008 r. oraz wejściem 1 maja 2009 r. w życie Umowy między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec dot. budowy i utrzymania kolejowych mostów granicznych.
Obecnie konieczne jest ustalanie w odniesieniu do każdej dostawy towarów lub świadczonej usługi lub każdej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów czy wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, czy miejscem opodatkowania jest Republika Federalna Niemiec czy też RP.

Inne nowości

Projektowana ustawa zawiera przepisy eliminujące możliwości nadużyć podatkowych w obrocie niektórymi towarami czy prawami (np. nowe zasady w zakresie rozliczania podatku przy obrocie złomem oraz prawami do emisji gazów cieplarnianych), jednoznacznie wskazuje podatnika przy czynnościach wykonywanych przez podatników nieposiadających siedziby, miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju (będzie nim usługobiorca lub nabywca towarów) oraz upraszcza procedury przejścia przez rolnika ryczałtowego na rozliczanie podatku według zasad ogólnych.

Przewidziano także zmiany dotyczące kas rejestrujących, w tym przesunięcie na Prezesa Głównego Urzędu Miar obowiązku badania spełnienia przez kasy rejestrujące funkcji, kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać i obowiązku wydawania potwierdzeń spełnienia tych wymagań.
Nowelizacja zawiera także zmiany o charakterze doprecyzowującym obecne przepisy (np. dot. uznania za dostawę towarów nieodpłatnych przekazań) w celu wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych.