Koniec z lichwiarstwem? Kredyty bez bik.

Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie będzie mogła, w stosunku rocznym, przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego w Narodowym Banku Polskim - takie rozwiązanie problemu lichwiarskiego oprocentowania kredytów i pożyczek zaproponował Sejm w uchwalonej 7 lipca br. ustawie o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Ustawa ma na celu ograniczenie stosowania w stosunkach cywilnoprawnych odsetek o nadmiernej wysokości - zjawiska zwanego popularnie „lichwą”. W chwili obecnej brak jest określenia górnej granicy oprocentowania kredytów i pożyczek bez bik. Ustawa z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 49 poz. 408) dokonała zmiany art. 359 Kodeksu cywilnego polegającej na uchyleniu możliwości określania odsetek maksymalnych przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia. Rada Ministrów upoważniona została do określania jedynie wysokości odsetek ustawowych. Na mocy tej ustawy uchylony został także art. XXV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny, który przewidywał odpowiedzialność karną za pobieranie korzyści majątkowych przewyższających wysokość odsetek maksymalnych. Uchylenie tych przepisów spowodowało likwidację miary służącej do oceny, czy odsetki mają charakter lichwiarski, czy też są dopuszczalne. Pozostawienie jedynie określania odsetek ustawowych nie spełniło pokładanych oczekiwań, albowiem odsetki te mają inną, własną rolę do spełnienia - odnoszą się one tylko do zobowiązań, w których strony umowy nie ustaliły odsetek umownych. Granica odsetek ustawowych nie jest więc granicą odsetek maksymalnych. Należy podkreślić, że proponowane regulacje nie stanowią nowej jakościowo propozycji, ponieważ kwestie pobierania rażąco wysokich odsetek oraz odsetek maksymalnych uregulowane były zarówno w okresie II RP, jak i w latach powojennych. Potrzebę ustawowego ograniczenia wysokości odsetek stosowanych w stosunkach cywilnoprawnych sygnalizował wielokrotnie Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) w związku z otrzymywanymi przez niego sygnałami o zastrzeganych i pobieranych odsetkach w znacznej wysokości. W otrzymywanych odpowiedziach na jego wystąpienia podnoszony był argument, że przeciwko określaniu odsetek maksymalnych przemawia zasada swobody umów (art. 353[1] kodeksu cywilnego). Należy jednak podkreślić, że zasada swobody kształtowania stosunków umownych nie jest równoznaczna z całkowitą dowolnością, w tym samym bowiem przepisie, tj. art. 353[1] Kodeksu cywilnego, znajduje się jej ograniczenie nakazujące, aby umowa nie była sprzeczna z właściwością (naturą) stosunku, ustawą lub z zasadami współżycia społecznego.

Linki

Pożyczki bez sprawdzania w bik - kredyty gotókowe, pożyczki pozabankowe oraz chwilówki